وام بانکی یکی از اصلیترین ابزارهای حمایت مالی در زندگی عموم مردم است. از خرید خانه و خودرو گرفته تا هزینه ازدواج، تحصیل یا حتی تعمیر خانه؛ تقریبا برای هر نیاز مالی، نوعی وام تعریف شده است. بانکها و موسسات مالی با ارائه طرحهای گوناگون، تلاش میکنند که امکان استفاده از تسهیلات را برای اقشار مختلف جامعه آسانتر کنند. در این مطلب با مهمترین انواع وام در ایران، شرایط کلی دریافت آنها و کاربرد هرکدام آشنا میشوید.
انواع وام مسکن
وام مسکن به شکلهای مختلفی ارائه میشود تا گروههای متفاوت بتوانند متناسب با شرایط مالی خود، خانهدار شوند. وام مسکن بهشکل تخصصی توسط بانک مسکن پرداخت میشود؛ اما سایر بانکها نیز مجوز و اعتبار ارائه این تسهیلات را دارند.
وام مسکن جوانان
وام مسکن جوانان یکی از طرحهای بلندمدت بانک مسکن است که با افتتاح حساب «پسانداز مسکن جوانان» و سپردهگذاری ماهانه قابل دریافت است. متقاضیان با حداقل ۳ سال و حداکثر ۱۰ سال سپردهگذاری مستمر میتوانند از این تسهیلات برای خرید، ساخت یا تکمیل واحد مسکونی استفاده کنند.
وام اوراق مسکن
اگر برای دریافت وام مسکن زمان کافی برای سپردهگذاری ندارید، اوراق تسهیلات مسکن (تسه) سریعترین مسیر پیش روی شماست. در این روش نیازی به انتظار چندساله برای ایجاد امتیاز وام نیست و میتوانید با خرید اوراق، امتیاز وام فرد دیگری را دریافت کرده و در مدت کوتاهتری تسهیلات بگیرید.
وام مسکن روستایی
افراد ساکن در روستا یا شهرهایی با جمعیت کمتر از ۲۵ هزار نفر، درصورتیکه قبلا هیچ وامی برای خرید یا ساخت مسکن دریافت نکرده باشند، میتوانند برای دریافت وام مسکن روستایی اقدام کنند. درحالحاضر سقف وام مسکن روستایی ۵۰۰ میلیون تومان است و به افرادی تعلق میگیرد که زمین دارند یا میخواهند منزل خود را تعمیر و نوسازی کنند.
وام مسکن ایثارگران
وام مسکن ایثارگران یکی از انواع وام بانکی بدون ضامن است که به آزادگان، جانبازان بالای ۲۵ درصد و خانوادههای شهدا و مفقودالاثران ارائه میشود. مشمولان این تسهیلات میتوانند تنها با ارائه سند ملک (سندی که در رهن بانک دیگری نباشد) برای دریافت وام اقدام کنند. سقف وام ایثارگران متناسب با شهر محل سکونت متغیر بوده و با نرخ سود ۴ درصد و بازپرداخت بلندمدت ۲۰ ساله ارائه میشود.
مشمولین وام ایثارگران فقط یک بار مجاز به استفاده از این تسهیلات هستند و نباید چک برگشتی یا هیچگونه معوقهای در نظام بانکی داشته باشند.
وام مسکن بازنشستگان
وام مسکن بازنشستگان به بازنشستگان بدون مسکن تعلق میگیرد. این افراد میتوانند برای ثبتنام و دریافت وام مسکن به صندوق بازنشستگان کشوری مراجعه کنند.
وام بافت فرسوده
وام بانکی بافت فرسوده نوعی تسهیلات مسکن است که دولت و بانکها برای بازسازی خانههای قدیمی و فرسوده در محلههای مشخصشده پرداخت میکند. هدف این وام، تشویق مردم به ساختوساز ایمن و مقاوم در بافتهایی است که خطرپذیری بالایی دارند. بازپرداخت این وام پنجساله است.
متقاضی وام بافت فرسوده در زمان دریافت وام نباید چک برگشتی یا معوقاتی در نظام بانکی داشته باشد، همچنین باید سند ملکی که به نام خود متقاضی است در رهن بانک قرار بگیرد (سند مذکور نباید در رهن بانک دیگری باشد).
وام تعمیرات مسکن (جعاله)
وام تعمیرات مسکن یا وام جعاله مسکن، تسهیلاتی است که برای انجام کارهای تعمیر، بازسازی و نوسازی واحد مسکونی پرداخت میشود.
تسهیلات جعاله به دو دسته تقسیم میشود:
۱. جعاله تعمیر: برای تعمیرات ساختمان مثل ترمیم پشتبام، لولهکشی و… ؛
۲. جعاله تکمیل: برای کاملکردن بخشهای ناتمام ساختمان مثل نردهکشی، نصب کابینت، حیاطسازی و… .
وام ودیعه مسکن (ویژه مستاجران)
وام ودیعه مسکن یا وام مستاجران، تسهیلاتی است برای تامین پول رهن یا ودیعه مسکن به مستاجران پرداخت میشود. زنان سرپرست خانوار، حقوقبگیران، کارگران، مستمریبگیران و بازنشستگان در اولویت دریافت این وام قرار دارند.
انواع وام خودرو
افزایش روزافزون قیمت خودرو و اهمیت آن بهعنوان سرمایه و یکی از وسایل ضروری زندگی، باعث شده است که بانکها طرحهای متنوعی برای حمایت از متقاضیان خرید یا تعویض خودرو ارائه دهند.
وام خرید خودرو
بانکهای مختلفی ازجمله بانک ملی، بانک تجارت، بانک سرمایه، بانک ملت، بانک رسالت و… تسهیلات خرید خودرو را ارائه میدهند. هریک از این بانکها شرایط ویژهای برای ارائه تسهیلات خرید خودرو دارند که موارد زیر تقریبا در همه آنها یکسان است:
- داشتن تابعیت ایرانی؛
- داشتن حداقل ۱۸ سال سن برای ثبت درخواست؛
- ارائه مدارک لازم برای دریافت تسهیلات؛
- نداشتن سابقه چک برگشتی یا بدهی عقبافتاده بانکی؛
- ارائه مدارکی برای اثبات توان پرداخت اقساط متقاضی.
وام خودرو فرسوده
مالکان خودروهای اسقاطی یا فرسوده میتوانند با مراجعه به سامانه khodrofarsoodeh.com برای دریافت وام در طرح جایگزینی خودرو فرسوده ثبتنام و خودرو خود را تعویض کنند.
وام کمیته امداد برای خرید خودرو
کمیته امداد در راستای حمایت از اقشار کمدرآمد، وامی را برای خرید خودروهای باری یا کاری ارائه میکند. مبلغ این وام براساس نوع خودرو و وضعیت مالی متقاضی تعیین میشود. ثبتنام ازطریق وبسایت کمیته امداد به آدرس emdad.ir یا مراجعه حضوری به شعبههای این نهاد انجام میشود.
وام ازدواج
وام ازدواج تسهیلاتی است که با هدف تامین هزینههای شروع زندگی به زوجهای جوان ارائه میشود. این وام پرطرفدارترین وام بانکی بدون سپرده در ایران است؛ چراکه نرخ سود وام کمی دارد (۴ درصد) و دوره بازپرداخت آن نیز طولانی است (۱۲۰ ماه). ثبتنام وام ازدواج ازطریق سامانه بانک مرکزی به آدرس ve.cbi.ir انجام میشود.
مبلغ وام ازدواج در سال ۱۴۰۵ نسبت به سال ۱۴۰۴ تغییری نداشته است. در حالت عادی هریک از زوجین میتوانند ۳۰۰ میلیون تومان وام دریافت کنند (در مجموع ۶۰۰ میلیون تومان). اگر سن داماد زیر ۲۵ سال و سن عروس زیر ۲۳ سال باشد، مبلغ وام برای هر نفر ۳۵۰ میلیون تومان خواهد بود.
مبلغ وام ازدواج پس از طی مراحل اداری و تایید نهایی، بهصورت جداگانه به شماره شبای معرفیشده توسط زوجین واریز میشود (درصورتیکه شماره شبای حساب بانکی خود را نمیدانید، میتوانید به سرویس تبدیل شماره کارت به شبا سامانه پیشخوان۲۴ مراجعه کنید).
وام فرزند
وام بانکی فرزندآوری یکی از تسهیلات قرضالحسنه بانکی است که با هدف حمایت از خانوادهها و تشویق به فرزندآوری پرداخت میشود. این وام برای کمک به تامین هزینههای اولیه نگهداری از نوزاد در نظر گرفته شده و مبلغ آن به تعداد فرزندان خانواده بستگی دارد. ثبتنام این تسهیلات ازطریق سامانه بانک مرکزی به آدرس ve.cbi.ir انجام میشود.
براساس آخرین اطلاعات، مبلغ وام فرزندآوری در سال ۱۴۰۵ نسبت به سال گذشته تغییری نکرده و تمرکز دولت بیشتر بر کاهش صف متقاضیان و سرعت بخشیدن به پرداخت این تسهیلات است. مبلغ وام فرزندآوری در سال ۱۴۰۵ به این صورت است:
- فرزند اول: ۴۴ میلیون تومان؛
- فرزند دوم: ۸۸ میلیون تومان؛
- فرزند سوم: ۱۳۲ میلیون تومان؛
- فرزند چهارم: ۱۶۵ میلیون تومان؛
- فرزند پنجم و بیشتر: ۲۲۰ میلیون تومان.
نکته مهم: به گفته سخنگوی کمیسیون فرهنگی مجلس، در سال جاری مبلغ وام فرزندآوری برای هر فرزند به ۶۰ میلیون تومان افزایش خواهد یافت. درصورت اجراییشدن این مصوبه، اطلاعرسانی آن در همین صفحه انجام میشود.
همچنین در راستای حمایت از خانوادههای دارای ۴ فرزند زیر ۲۰ سال؛ واگذاری زمین و افزایش ۲ برابری حق عائله و اولاد در حقوق و مزایای کارمندان براساس قانون جوانی جمعیت از دیگر مصوبات اعضای کمیسیون فرهنگی مجلس برای سال ۱۴۰۵ می باشد.
شرایط دریافت وام فرزندآوری عبارت است از:
- متقاضی (پدر) باید تابعیت جمهوری اسلامی ایران را داشته باشد؛
- فرزند باید در ایران متولد شده باشد؛
- تاریخ تولد کودک باید از ۰۱/۰۱/۱۴۰۰ به بعد باشد؛
- در زمان ثبتنام بیش از دو سال از تولد کودک نگذشته باشد؛
- دریافت این وام نیازی به سپردهگذاری ندارد؛
- مبلغ وام برای هریک از فرزندان متفاوت بوده و مهلت بازپرداخت آن نیز یکسان نیست؛
- اولین قسط بازپرداخت وام، ۶ ماه پس از دریافت آن است؛
- اگر پیش از اتمام اقساط وام اول، خانواده صاحب فرزند دیگری شوند، میتوانند مجددا درخواست وام بدهند.
انواع وام کالا
وام بانکی خرید کالا، تسهیلاتی است که برای خرید لوازم خانگی و کالاهای تولید داخل پرداخت میشود. بانکها مبلغ این وام را یا بهشکل کارت اعتباری خرید کالا در اختیار متقاضی قرار میدهند یا پس از ارائه پیشفاکتور از فروشندگان مورد تایید بانک، مبلغ را مستقیم به حساب فروشنده واریز میکنند.
وام مضاربه
وام مضاربه، ویژه فعالیتهای تجاری و بازرگانی است که به بازرگانان، صادرکنندگان و شرکتهای فعال در حوزه خریدوفروش کالا، پرداخت میشود. در این نوع تسهیلات، بانک، سرمایه لازم برای انجام معامله را در اختیار مشتری قرار میدهد و در مقابل، در سود و حتی در زیان حاصل از فعالیت تجاری با او شریک میشود. وام بانکی مضاربه مختص خریدوفروش کالا در داخل کشور و صادرات کالا است و شامل واردات کالا نمیشود.
شرایط دریافت وام مضاربه عبارت است از:
- متقاضی باید فعالیت تجاری یا بازرگانی معتبر داشته باشد؛
- داشتن سابقه بانکی مناسب و نداشتن بدهی معوق برای دریافت وام ضروری است؛
- موضوع فعالیت باید مربوط به خریدوفروش کالا یا صادرات باشد؛
- سهم سود بانک براساس درصد مشخصی از سود معامله در قرارداد تعیین میشود.
وام سهام عدالت
وام سهام عدالت نوعی تسهیلات مالی است که به دارندگان سهام عدالت اعطا میشود. مبلغ این وام معمولا تا سقف ۶۰ درصد ارزش روز سهام عدالت فرد بوده و سود آن ۱۸ الی ۲۳ درصد است. در ادامه به بخشی از جزئیات وام سهام عدالت و شرایط اصلی دریافت آن میپردازیم:
- داشتن سهام عدالت فعال و عدم فروش حتی یک سهم؛
- ثبتنام و احراز هویت کامل در سجام؛
- داشتن کارت ملی هوشمند؛
- عدم توقیف یا انسداد سهام؛
- تطابق اطلاعات هویتی حساب بانکی با مالک سیمکارت؛
- داشتن حساب فعال در بانک ارائهدهنده خدمات.
وام فرهنگیان
بانکها و موسسات عالی، وامهای متنوعی را به فرهنگیان ارائه میدهند که معمولا کارمزد و نرخ بهره بانکی پایینی دارند و شرایط بازپرداخت آنها آسان است. وامهای فرهنگیان در موارد زیر خلاصه میشود:
- وام خرید مسکن فرهنگیان؛
- وام تعمیرات مسکن؛
- وام خرید کالا؛
- وام ازدواج فرزندان فرهنگیان؛
- وام درمانی فرهنگیان؛
- وام خودرو ویژه فرهنگیان؛
- وام خرید تجهیزات آموزشی؛
- وام قرضالحسنه و بدون بهره.
شرایط بهرهمندی از این وامها عبارتاند از:
- متقاضی باید کارمند رسمی، پیمانی یا قراردادی وزارت آموزشوپرورش باشد؛
- ارائه فیش حقوقی یا معرفی ضامن معتبر (از همکاران فرهنگی) الزامی است؛
- متقاضی باید حساب بانکی فعال با گردش مالی مشخص داشته باشد؛
- متقاضی نباید در هیچ بانک یا موسسه اعتباری، بدهی یا اقساط معوق داشته باشد؛
- بسته به نوع تسهیلات، ارائه مدارک لازم برای دریافت تسهیلات ضروری است.
وام دانشجویی
وام بانکی دانشجویی یکی از خدمات حمایتی مهم برای دانشجویان است که توسط صندوق رفاه دانشجویان و با هدف کاهش فشار مالی دوران تحصیل ارائه میشود. این وام بهدلیل کارمزد پایین و شرایط بازپرداخت مناسب، مورد توجه بسیاری از دانشجویان قرار دارد.
وامهای دانشجویی در چند دسته مختلف ارائه میشود که مهمترین آنها شامل وام تحصیلی، وام شهریه، وام ضروری و وام ودیعه مسکن است. مبلغ این تسهیلات بسته به نوع وام، مقطع تحصیلی و شرایط دانشجو متفاوت بوده و بازپرداخت وام معمولا پس از پایان تحصیل یا با فاصله زمانی مشخصی آغاز میشود.
شرایط دریافت وام دانشجویی در موارد زیر خلاصه میشود:
- دانشجو بودن در یکی از دانشگاههای مورد تایید؛
- ثبتنام در سامانه صندوق رفاه دانشجویان و تکمیل درخواست وام؛
- نداشتن شغل رسمی یا بیمه فعال در زمان درخواست؛
- استفاده از شماره موبایل ثبتشده به نام دانشجو هنگام ثبتنام؛
- ارائه مدارک هویتی و گواهی اشتغال به تحصیل؛
- معرفی ضامن معتبر (برای برخی وامها)؛
- نداشتن بدهی معوق از وامهای قبلی صندوق رفاه.
وام بازنشستگان
وام بانکی بازنشستگان یکی از تسهیلاتی است که با هدف حمایت مالی از افراد بازنشسته و وظیفهبگیران ارائه میشود. مبلغ این وام در زمان نگارش مطلب، ۵۰ میلیون تومان و بازپرداخت آن ۶۰ ماهه و با کارمزد سالیانه ۴ درصد است.
ثبتنام این وام ازطریق سایت رسمی صندوق بازنشستگان کشوری به آدرس eservices.cspf.ir انجام میشود.
وام قرض الحسنه
وام قرضالحسنه نوعی تسهیلات بانکی است که بدون دریافت سود به افراد پرداخت میشود و فقط کارمزدی محدود، معمولا بین ۲ تا ۴ درصد، دارد.
ازجمله مهمترین تسهیلاتی که در قالب وام قرضالحسنه پرداخت میشود میتوان به وام ازدواج، وام فرزندآوری، وام کمکهزینه تحصیل و وام درمان اشاره کرد. علاوهبر این، برخی بانکها نیز براساس اعتبار سنجی بانکی و میانگین موجودی حساب، به مشتریان خود وام قرضالحسنه پرداخت میکنند.
محاسبه اقساط وام بانکی
برای محاسبه قسط وام بانکی چند عامل مهم در نظر گرفته میشود؛ ازجمله مبلغ وام، نرخ سود و مدتزمان بازپرداخت. هرچه مبلغ وام بیشتر باشد، قسط ماهانه نیز بیشتر خواهد بود. نرخ سود بالاتر باعث میشود مبلغ نهایی که باید به بانک برگردانید نیز افزایش پیدا کند. همچنین اگر مدت بازپرداخت طولانیتر باشد، مبلغ هر قسط کمتر میشود؛ اما در مجموع سود بیشتری پرداخت خواهید کرد.
برای اینکه بدانید دقیقا هر ماه باید چه مقدار قسط بدهید، میتوانید از ماشین حساب اقساط وام استفاده کنید. در این ابزارها با وارد کردن مبلغ وام، نرخ سود و تعداد ماههای بازپرداخت، مبلغ قسط ماهانه و مجموع مبلغ قابل پرداخت به شما نمایش داده میشود.
همچنین برای مدیریت بهتر تسهیلات خود، میتوانید از سرویسهای استعلام تسهیلات بانکی کمک بگیرید تا از وضعیت وامهای فعال و تعهدات قبلی خود مطلع شوید.
لیست وام بانکهای کشور
بانکهای مختلف در کشور تسهیلات متنوعی را برای افراد حقیقی و حقوقی ارائه میکنند. این وامها با توجه به هدف دریافت، شرایط متقاضی و نوع حساب بانکی در قالبهای مختلفی پرداخت میشوند. در ادامه لیستی از انواع وامهای ارائهشده در بانکهای کشور را مشاهده میکنید:
۱. وامهای قرضالحسنه
- وام ازدواج؛
- وام فرزندآوری؛
- وام کمکهزینه تحصیل؛
- وام درمان؛
- وام ضروری بازنشستگان؛
- وامهای قرضالحسنه مبتنی بر میانگین حساب.
۲. وامهای خرید و مصرفی
- وام خرید کالا؛
- وام خرید لوازم خانگی؛
- وام خرید خودرو؛
- تسهیلات خرید موبایل یا کالاهای دیجیتال.
۳. وامهای مسکن و ساختوساز
- وام خرید مسکن؛
- وام تعمیرات منزل (جعاله)؛
- وام ساخت یا تکمیل واحد مسکونی؛
- وام ودیعه مسکن (کمک اجاره)؛
- وام خرید مسکن جوانان؛
- وام مسکن روستایی و نوسازی.
۴. وامهای اشتغال و کسبوکار
- تسهیلات کارآفرینی؛
- وام مشاغل خانگی؛
- وام خوداشتغالی؛
- وام کسبوکارهای خرد؛
- وام توسعه یا راهاندازی کسبوکار؛
- تسهیلات اصناف و تولیدکنندگان.
۵. وامهای حمایتی و اجتماعی
- وام مددجویان کمیته امداد؛
- وام بهزیستی (ازدواج، اشتغال، مسکن)؛
- وام زنان سرپرست خانواوام بانکی بدون ضامنر؛
- وام دانشجویان و دانشآموزان.
۶. وامهای مبتنی بر سپرده
- وام با سپردهگذاری کوتاهمدت؛
- وام با سپرده بلندمدت؛
- وام بانکی فوری (با مسدودی کل یا بخشی از سپرده)؛
- وام براساس معدل حساب.
۷. وامهای سازمانی و حقوقی
- وام کارکنان دولت؛
- وام کارکنان شرکتها (قراردادی با بانک)؛
- وام اشخاص حقوقی برای تولید و خدمات؛
- وامهای کشاورزی، دامداری و صنایع مرتبط.
۸. وامهای تخصصی بانکها
- وام خرید تجهیزات پزشکی؛
- وام طرحهای دانشبنیان؛
- وام گردشگری و هتلداری؛
- وام صادرات و واردات.
در جدول زیر میتوانید نام برخی از بانکها و وامهای پرطرفدار آنها را مشاهده کنید:
| نام بانک | نوع وام |
|
بانک ملی |
ازدواج، فرزندآوری، قرضالحسنه، وامهای خرد، تسهیلات برخی مشاغل |
|
بانک ملت |
ازدواج، فرزندآوری، تسهیلات خرید کالا، وامهای مبتنی بر سپرده |
|
بانک صادرات |
ازدواج، فرزندآوری، قرضالحسنه، وامهای خرد |
|
بانک مسکن |
خرید مسکن، ساخت، جعاله، ودیعه مسکن، مسکن جوانان |
|
بانک کشاورزی |
تسهیلات کشاورزی، دامداری، اشتغال روستایی، کسبوکارهای مرتبط |
|
بانک توسعه تعاون |
وام مشاغل خرد، تعاونیها، اشتغالزایی، تولید کوچک |
|
بانک رفاه |
بازنشستگان، کارکنان، قرضالحسنه |
|
بانک قرضالحسنه مهر ایران |
ازدواج، فرزندآوری، درمان، ضروری، قرضالحسنه |
|
بانک قرضالحسنه رسالت |
وام قرضالحسنه، تسهیلات مبتنی بر معدل حساب |
|
بانک کارآفرین |
تسهیلات کسبوکار، سرمایه در گردش، برخی طرحهای اعتباری |
جمعبندی
دستیابی به تسهیلات بانکی مناسب، بیش از هر چیز به شناخت دقیق انواع وامها وابسته است. هر بانک با توجه به توان مالی و سیاستهایش، شرایط پرداخت متفاوتی دارد. پیش از ارائه درخواست وام، حتما میزان قسط، نرخ سود و مدت بازپرداخت را محاسبه کنید تا دچار فشار مالی نشوید. اگر قصد دارید بهترین وام بانکی را متناسب با شرایط خود پیدا کنید، ابتدا اولویت مالیتان را مشخص کنید، گزینههای موجود را با هم مقایسه کنید و در نهایت وامی را انتخاب کنید که دقیقا با نیاز شما همخوانی دارد.
نظرات کاربران