فقط چند ماه تا بازنشستگی شما باقی مانده و متوجه میشوید بخشی از حق بیمهتان توسط کارفرما رد نشده است. شاید هم تازه استخدام شدهاید و نمیدانید آیا بیمه شما از همان ماه اول رد میشود یا خیر. اینجاست که اگر فرق سابقه بیمه و سابقه کار را بدانید، کمک بزرگی به خودتان کردهاید. یادتان نرود که داشتن سابقه کار بهتنهایی تضمینی برای استفاده از حقوق بازنشستگی و مزایای تأمین اجتماعی نیست. در این مطلب از پیشخوان24، ابتدا تأثیر هر کدام از مفاهیم بر حقوق، بازنشستگی و مزایا را توضیح میدهیم سپس به تفاوت سابقه بیمه و سابقه کار میپردازیم.
سابقه کار چیست؟
سابقه کار به زبان ساده یعنی تعداد سالهایی که شما برای یک شرکت، سازمان، کسبوکار یا مجموعه کار کردهاید. این مدتزمان ممکن است، مستمر یا پراکنده باشد. همچنین، اصلاً مهم نیست که قرارداد شما رسمی، پیمانی یا حتی شفاهی است؛ طبق قانون اگر کار کردهاید، پس سابقه کار هم دارید.
گاهی پیش میآید که سالها در یک مجموعه مشغول کار هستید، اما بنا بهدلایلی بیمهای برایتان رد نمیشود. این یعنی شما سابقه کار دارید، اما سابقه بیمه برایتان رد نشده است.
از طرفی، عوامل مختلفی روی سابقه کار شما تأثیر میگذارند؛ از جمله نوع قرارداد، مدتزمان اشتغال، نوع فعالیت، حضور یا غیبت در محل کار و حتی فعالیتهای داوطلبانه یا کارآموزی. نکته مهم اینکه هیچوقت تأثیر سابقه کار در حقوق را دستکم نگیرید؛ حتی اگر یک روز سابقه کار کردن در جایی را دارید، همان یک روز هم روی حقوقتان تأثیر میگذارد. گاهی سابقه کاری در رزومه یا پرونده استخدامی ثبت میشود؛ اما هیچ اثری از آن در سیستمهای بیمهای نیست! بنابراین، باید حواستان را جمع کنید که سابقه کار حتماً با بیمه همراه باشد.
تأثیر سابقه کار در حقوق
مهمترین تأثیر سابقه کار در حقوق، افزایش دریافتی شما از طریق پایه سنوات همچنین، ارتقای جایگاه شغلیتان است. طبق مصوبات وزارت کار، به کارکنانی که بیشتر از یکسال سابقه کار دارند (پیوسته یا ناپیوسته)، مبلغی روزانه یا ماهانه بهعنوان پایه سنوات تعلق میگیرد.
از جمله سایر تأثیرات سابقه کار در حقوق عبارتاند از:
- امکان ارتقا به سمتهای مدیریتی و تخصصی
- افزایش قدرت چانهزنی در مذاکرات حقوق و مزایا
- تأثیر در تعیین گروه یا طبقه شغلی در برخی سازمانها
- افزایش امتیاز در فرایندهای جذب، استخدام و تمدید قرارداد
- افزایش پایه سنوات و دریافت مزایای سنواتی مطابق قوانین کار
- افزایش شانس دریافت حقوق بالاتر هنگام استخدام در شرکتهای جدید
برای آگاهی بیشتر درباره تأثیر سابقه کار در حقوق روی لینک کلیک کنید.
سابقه بیمه چیست؟
به مجموع روزهایی که برای شما در سازمان تأمین اجتماعی یا سایر صندوقهای بیمهگر، حق بیمه پرداخت شده باشد، سابقه بیمه میگویند.
برخلاف سابقه کار، فقط انجام دادن کار باعث ایجاد سابقه بیمه نمیشود؛ نکته مهمتر اینکه فقط با پرداخت حق بیمه است که این سابقه را میتوانید بهدست بیاورید.
همین موضوع مهمترین فرق سابقه بیمه و سابقه کار را نشان میدهد. مثلاً ممکن است فردی چندین سال سابقه کار داشته باشد، اما بهدلیل پرداخت نشدن حق بیمه، هیچ سابقه بیمهای برای او ثبت نشده باشد.
برای بعضی از افراد پیش آمده که 10 سال سابقه کار داشتهاند، اما هیچ سابقه بیمهای برایشان رد نشده است! اگر در این سالها برای کارفرما کار کردهاید اما حق بیمه شما پرداخت نشده است، ابتدا باید با ارائه مدارک خود، درخواست محاسبه سابقه بیمه را بدهید. خرید سابقه فقط در صورت اثبات کار کردن شما در آن سالها امکانپذیر است؛ بنابراین برای آشنایی با این موارد، راهنمای خرید سابقه بیمه را بخوانید.
نکته: سابقه بیمه میتواند از طریق بیمه اجباری، بیمه اختیاری، بیمه صاحبان مشاغل آزاد و برخی بیمههای توافقی مانند بیمه دانشجویی رد شود. زمانی که فرد در برابر دریافت حقوق برای کارفرمایی کار میکند، بیمه او از نوع اجباری است.
تأثیر سابقه بیمه در حقوق
طبق قوانین تأمین اجتماعی براساس ماده ۷۷ قانون تأمین اجتماعی، سابقه کار شما بهتنهایی برای درخواست بازنشستگی تامین اجتماعی کافی نیست؛ آنچه ملاک محاسبه است، تعداد روزهای سابقه بیمه ثبتشده و حق بیمه پرداختشده برای بیمهشده (یعنی شما) است. در واقع میزان مستمری بازنشستگی معمولاً براساس میانگین دستمزد مشمول بیمه در ۲ سال پایانی اشتغال و مجموع سابقه بیمه محاسبه میشود؛ بنابراین، پرداخت منظم حق بیمه و ثبت کامل سوابق، تأثیر مستقیمی روی حقوق بازنشستگی آینده دارد.
مهمترین تأثیرات سابقه بیمه عبارتاند از:
- برخورداری از بیمه بیکاری در صورت داشتن شرایط قانونی
- افزایش میزان مستمری بازنشستگی با تکمیل سابقه بیمه
- امکان استفاده از مستمری بازنشستگی پس از احراز شرایط قانونی
- استفاده بازماندگان از مستمری پس از فوت بیمهشده در شرایط مقرر
- بهرهمندی از بسیاری از خدمات و حمایتهای سازمان تأمین اجتماعی
- امکان دریافت مستمری ازکارافتادگی در صورت وقوع حادثه یا بیماری مشمول قانون
فرق سابقه بیمه با سابقه کار چیست؟
بزرگترین فرق سابقه بیمه و سابقه کار این است که سابقه کار یعنی مدتزمانی که فرد مشغول فعالیت شغلی بوده؛ اما سابقه بیمه فقط زمانی ایجاد میشود که حق بیمه برای او پرداخت شود و در سوابق سازمان تأمین اجتماعی ثبت شده باشد.
در جدول زیر، فرق سابقه بیمه و سابقه کار را از جنبههای مختلف مشاهده میکنید:
|
شاخصهای تفاوت سابقه کار و سابقه بیمه |
سابقه کار |
سابقه بیمه |
|
تعریف |
مدتزمان فعالیت یک فرد در یک مجموعه یا در حالت مستقل |
مدتزمان پرداخت حق بیمه برای یک فرد + ثبت شدن سوابق بیمهای |
|
نحوه ایجاد |
با انجام کار و اشتغال |
فقط با پرداخت حق بیمه |
|
محل ثبت |
معمولاً در قرارداد، رزومه، پرونده استخدامی یا سوابق کارفرما |
در سامانه سازمان تأمین اجتماعی یا صندوق بیمه مربوط |
|
نیاز به پرداخت حق بیمه |
خیر |
بله |
|
تأثیر در حقوق |
مؤثر در تعیین حقوق، ارتقای شغلی، استخدام و پایه سنوات |
مؤثر در مستمری بازنشستگی، بعضی از مزایای بیمهای و حمایتهای قانونی |
|
تأثیر بر بازنشستگی |
ندارد |
دارد |
|
امکان استعلام اینترنتی |
معمولاً خیر |
بله؛ از طریق پیشخوان24 یا اپلیکیشن تأمین اجتماعی |
|
مدارک اثبات |
قرارداد، حکم کارگزینی، گواهی اشتغال، فیش حقوقی و سایر مدارک |
سوابق ثبت شده نزد سازمان تأمین اجتماعی و شماره بیمه |
|
برخورداری از حمایتهای بیمهای |
خیر |
بله؛ مثل بازنشستگی، ازکارافتادگی، بیمه بیکاری و مستمری بازماندگان |
بیمه دانشجویی و سابقه کار
بیمه دانشجویی، نوعی بیمه اختیاری تأمین اجتماعی است که دانشجویان بدون نیاز به کارفرما، با پرداخت حق بیمه برای خودشان سابقه بیمه میسازند. این نوع بیمه سابقه بیمه محسوب میشود، اما بهخودیخود سابقه کار ایجاد نمیکند؛ زیرا اشتغال واقعی یکی از ارکان سابقه کار است. بنابراین، ممکن است یک دانشجو سابقه بیمه داشته باشد، اما تا زمانی که مشغول فعالیت شغلی نباشد، سابقه کار برای او ثبت نمیشود.
مهمترین تأثیرات بیمه دانشجویی روی سابقه کار عبارتاند از:
- امکان احراز شرایط بازنشستگی (سنوات این بیمه + مجموع سوابق کاری شما برای رسیدن به بازنشستگی)
- امکان انتقال سابقه بیمه به سایر صندوقهای بیمه و بازنشستگی کشور
- محاسبه بهعنوان سابقه عادی
بیمه بیکاری و سابقه کار
بیمه بیکاری یکی از حمایتهای سازمان تأمین اجتماعی برای افرادی است که بدون میل و اراده خود شغلشان را از دست دادهاند. برای دریافت این مقرری، باید حداقل 6 ماه سابقه پرداخت حق بیمه داشته باشید.
نکته مهم این است که فقط داشتن سابقه کار برای دریافت بیمه بیکاری کافی نیست؛ بنابراین، فرد باید دارای سابقه بیمه اجباری و سایر شرایط مقرر در قانون هم باشد. به همین دلیل، سابقه کار زمانی در بیمه بیکاری اهمیت پیدا میکند که همراه با سابقه بیمه ثبت شود.
چگونه سابقه بیمه و سابقه کار خود را پیدا کنیم؟
برای پیدا کردن سابقه بیمه کافی است که سوابق ثبتشده در سامانه سازمان تأمین اجتماعی را استعلام بگیرید؛ اما برای بررسی سابقه کار باید به مدارکی مثل قرارداد، گواهی اشتغال، فیش حقوقی یا پرونده استخدامی خود مراجعه کنید.
بهتر است هر دو سابقه را دورهای بررسی کنید تا در زمان استخدام، دریافت مزایا یا بازنشستگی با مشکلی مواجه نشوید. برای اینکه به سابقه بیمه خودتان دسترسی داشته باشید، دو روش در اختیارتان میگذاریم:
1. استعلام سابقه بیمه تأمین اجتماعی از طریق پیشخوان24
برای استعلام سریع بدون نیاز به نام کاربری و رمز عبور سازمان تأمین اجتماعی، از سرویس استعلام سوابق بیمه در پیشخوان24 استفاده کنید. در این روش، فقط با تأیید شماره تلفن همراه، امکان مشاهده سوابق بیمهای برایتان فراهم میشود. همچنین، علاوهبر این خدمت، دهها سرویس دیگر هم از طریق وب سایت و اپلیکیشن پیشخوان24 در دسترس هستند.
برای مشاهده سوابق بیمه تامین اجتماعی در پیشخوان24، این مراحل را بهترتیب پشتسر بگذارید:
وارد وبسایت یا اپلیکیشن پیشخوان24 شوید.
- از منوی اصلی، گزینه «خدمات اجتماعی و بیمه» را انتخاب کنید.
- روی گزینه «سوابق بیمه» بزنید.
- شماره تلفن همراه خود را وارد کنید.
- کد تأیید پیامک شده را ثبت کنید.
- هزینه استعلام را بپردازید.
- سوابق بیمه ثبت شده خود را کامل مشاهده کنید.
نکته: این روش برای افرادی که رمز عبور سامانه تأمین اجتماعی را در اختیار ندارند، یکی از سریعترین راههای استعلام سابقه بیمه است؛ البته لازم است قبلاً در سامانه تأمین اجتماعی ثبت نام کرده باشند.
2. مشاهده سابقه بیمه از طریق سایت تأمین اجتماعی
یکی دیگر از روشهای مشاهده سابقه بیمه مراجعه مستقیم به سامانه خدمات غیرحضوری سازمان تأمین اجتماعی است. اگر قبلاً در این سامانه حساب کاربری ایجاد کردهاید، میتوانید جزئیات کامل سوابق بیمهای خود را ببینید فایل آن را دانلود کنید.
برای مشاهده یا استعلام سوابق بیمه تامین اجتماعی، طبق مراحل زیر جلو بروید:
- وارد سامانه خدمات غیرحضوری تأمین اجتماعی شوید.
- نام کاربری و رمز عبور خود را وارد کنید.
- در صورت نداشتن حساب کاربری، ابتدا ثبت نام کنید.
- وارد پنل کاربری شوید.
- از منوی «بیمهشدگان» وارد بخش «خدمات سابقه» شوید.
- گزینه «سوابق تلفیقی» را انتخاب کنید.
- سوابق بیمهای خود را مشاهده یا فایل آن را دانلود کنید.
نکته کاربردی درباره سوابق بیمه: اگر احیاناً سوابق بیمه با حسابوکتاب شما جور درنمیآید، اعتراض به سوابق بیمه را امتحان کنید.
سابقه کار یا سابقه بیمه؛ کدام مهمتر است؟
همانطور که مطالعه کردید، فرق سابقه بیمه و سابقه کار فقط در یک اصطلاح خلاصه نمیشود؛ هر کدام کاربرد و آثار حقوقی متفاوتی دارند. سابقه کار در استخدام، تعیین حقوق، پایه سنوات و ارتقای شغلی اهمیت دارد؛ اما سابقه بیمه مبنای استفاده از مزایایی مثل بازنشستگی، مستمری، بیمه بیکاری و سایر حمایتهای سازمان تأمین اجتماعی است. بههمین دلیل، اگر هدفتان برخورداری از حقوق بازنشستگی و مزایای بیمهای در آینده است، علاوه بر سابقه کار، از ثبت سابقه بیمه هم مطمئن شوید.
پیشنهاد ما این است که در بازههای زمانی مختلف، سوابق بیمهای خود را استعلام بگیرید و آن را با سوابق کاریتان مطابقت دهید. با این کار اگر کارفرما حق بیمه شما را پرداخت نکند یا بخشی از سوابق ثبت نشده باشد، آن را از مسیر قانونی پیگیری میکنید.
نظرات کاربران