گذرنامه یا همان پاسپورت، سند خروج افراد از کشور خود و ورود آنها به کشورهای مختلف در جهان است. در ایران و بسیاری از کشورهای دیگر،گذرنامهها انواع مختلفی دارند و هرکدام از آنها بر اساس شرایط و نیاز خاصی برای افراد صادر میشوند. در این مطلب از پیشخوان۲۴ قرار است با انواع گذرنامه، نحوه دریافت و تمدید پاسپورت آشنا شوید؛ بنابراین تا انتهای این مقاله همراه ما بمانید.
گذرنامه یا پاسپورت چیست؟
گذرنامه یا پاسپورت یک مدرک شناسایی است که از طرف دولت هر کشور برای شهروندان آن کشور بهصورت رسمی و قانونی صادر میشود. دولت هر کشور با پاسپورت یا گذرنامه از سایر دولتها برای تردد شهروندانش اجازه و مجوز میگیرد. این مدرک شناسایی، امنیت و حقوق شهروند هر کشور در سایر کشورها را تضمین میکند؛ بنابراین حفظ و نگهداری از آن بهخصوص در خارج از مرز کشور مبدا اهمیت زیادی دارد.
نکته: هر گذرنامه یک شماره گذرنامه دارد که مهمترین اطلاعات این مدرک است و در صفحه اول آن تحت عنوان Passport No درج شده است. شماره پاسپورت، منحصربهفرد و اختصاصی برای هر شخص ایجاد میشود.
انواع گذرنامه
پاسپورتها بر اساس نیاز درخواستکنندگان و نوع سفرشان که میتواند زیارتی، سیاحتی و… باشد، دستهبندی میشوند. انواع پاسپورت ایرانی عبارتاند از:
- گذرنامه عادی یا بینالمللی: این نوع گذرنامه برای استفاده شخصی افراد و برای مقاصد غیرمذهبی و غیرسیاسی صادر و با نامهای گذرنامه توریستی، گردشگری و سیاحتی هم معرفی میشود. هزینه صدور پاسپورت عادی در سال ۱۴۰۵ شامل هزینه پایه ۶۰۰,۰۰۰ تومان بوده که با احتساب هزینه دفاتر پلیس +۱۰، مجموعا به مبلغ ۲,۲۰۰,۰۰۰ تومان میرسد؛
- گذرنامه زیارتی: این گذرنامه برای مقاصد زیارتی صادر میشود و درحالحاضر تنها کشور عراق آن را میپذیرد. هزینه صدور گذرنامه زیارتی در سال ۱۴۰۵ معادل ۱۱۵,۰۰۰ تومان تعیین شده است؛
- گذرنامه خدمت (کاری یا سازمانی): گذرنامه خدمت برای کارمندان دولتی و برای انجام ماموریتهای کاری خارج از کشور صادر میشود؛
- گذرنامه دیپلماتیک: این گذرنامه برای مقامات رسمی و دولتی که موقعیت شغلی آنها با امور دیپلماتیک مرتبط است صادر میشود؛
- گذرنامه دانشجویی: این گذرنامه برای دانشجویان صادر میشود. دانشجویان آقا برای دریافت آن باید دارای معافیت تحصیلی بوده و وثیقه لازم را به سازمان نظام وظیفه پرداخت کنند. همچنین دریافت تاییدیه تحصیلی از دانشگاه محل تحصیل برای ثبتنام گذرنامه دانشجویی الزامی است.
نحوه تمدید گذرنامه
نحوه تمدید پاسپورت در انواع مختلف آن، تقریبا مشابه است و تفاوت زیادی بین آنها وجود ندارد، مگر اینکه در شرایط خاصی مانند گذرنامه خدمت یا دیپلماتیک، نیاز به تاییدیه مقام رسمی سازمان وجود داشته باشد. برای تمدید گذرنامه میتوانید به روش حضوری و غیرحضوری اقدام کنید که در ادامه این مقاله به ذکر جزئیات هریک از آنها میپردازیم. پس از ثبت درخواست تمدید گذرنامه، میتوانید ازطریق سامانه پیشخوان۲۴ برای پیگیری گذرنامه خود اقدام کنید.
تمدید گذرنامه بهصورت حضوری
در تمدید حضوری گذرنامه در سال ۱۴۰۵ باید مراحل زیر را بهترتیب طی کنید:
- تهیه و تکمیل مدارک لازم برای تمدید پاسپورت بر اساس فهرست مدارک اعلامشده: اصل و کپی گذرنامه منقضیشده، کارت ملی، شناسنامه و مدارک تکمیلی مانند پایان خدمت، رضایت محضری و …؛
- مراجعه به مراکز پلیس +۱۰ در سراسر کشور: بهترین گزینه مراجعه به دفاتری است که از قبل نوبت اینترنتی گرفتهاید تا از معطلی جلوگیری شود؛
- ثبت اطلاعات بیومتریک (عکس و اثر انگشت دیجیتال): توجه داشته باشید که عکسبرداری و اثر انگشت، فقط در همان دفتر پلیس +۱۰ و با تجهیزات رسمی انجام میشود و ارائه عکس از قبل پذیرفته نیست؛
- پرداخت هزینههای تمدید و صدور گذرنامه جدید از طریق دستگاه کارتخوان در همان دفتر پلیس +۱۰: هزینه تمدید پاسپورت عادی در سال ۱۴۰۵ معادل ۲,۲۰۰,۰۰۰ تومان و هزینه تمدید پاسپورت زیارتی معادل ۳۱۵,۰۰۰ تومان است)؛
- تایید مدارک: توسط افسر پلیس و امضای الکترونیکی درخواست انجام میشود؛
- صدور و دریافت پاسپورت جدید: پس از اتمام مراحل، گذرنامه جدید معمولا بین ۵ تا ۷ روز کاری (بهجز ایام تعطیل رسمی) از طریق پست پیشتاز برای شما ارسال میشود. در برخی مناطق نیز امکان دریافت حضوری از همان دفتر وجود دارد که باید هنگام ثبتدرخواست گزینه مربوطه را انتخاب کنید.
تمدید گذرنامه بهصورت غیرحضوری
تمدید غیرحضوری پاسپورت ازطریق دو سامانه سخا به آدرس (sakha.epolice.ir) و اپلیکیشن یا سامانه پلیس من به آدرس (police-man.ir) انجام میشود.
تمدید غیرحضوری گذرنامه ازطریق سامانه سخا
برای تمدید گذرنامه ازطریق سخا باید مراحل زیر را طی کنید:
وارد سامانه sakha.epolice.ir شوید. درصورتیکه قبلا در این سامانه ثبتنام کرده باشید، میتوانید با واردکردن اطلاعات خواستهشده (نام کاربری و رمز عبور) وارد سامانه شوید. در غیر اینصورت، ابتدا ثبتنام کنید. برای ورود راحتتر میتوانید گزینه «ورود ازطریق پنجره ملی خدمات دولت هوشمند» را انتخاب کنید که نیاز به واردکردن مجدد اطلاعات هویتی را برطرف میکند؛
- پس از ورود، روی گزینه «درخواست گذرنامه» یا «تمدید گذرنامه» کلیک کنید؛
- پس از مطالعه قوانین، تیک گزینه موافقم را بزنید تا به بخش تکمیل اطلاعات هدایت شوید؛
- اطلاعات خواستهشده شامل مشخصات هویتی (نام، نام خانوادگی، کد ملی، تاریخ تولد)، مشخصات ظاهری (قد، وزن، رنگ چشم، علائم مشخصه)، اطلاعات محل سکونت، اطلاعات شغلی و تحصیلی و اطلاعات آشنایان برای تماس اضطراری را بهدقت وارد کنید؛
- مدارک خواستهشده را در سامانه بارگذاری کنید (تصویر صفحات اول، دوم و آخر گذرنامه منقضیشده، تصویر کارت ملی (پشت و رو)، تصویر شناسنامه (صفحه اول و صفحه توضیحات)، تصویر کارت پایان خدمت هوشمند یا کارت معافیت دائم معتبر برای آقایان ۱۸ تا ۵۰ سال، تصویر رضایتنامه محضری همسر بهجز بانوان مقیم خارج از کشور که همسر خارجی دارند، تصویر رضایتنامه محضری پدر یا قیم قانونی برای متقاضیان زیر ۱۸ سال،
- هزینه تمدید پاسپورت عادی در سال ۱۴۰۵ معادل ۲,۲۰۰,۰۰۰ تومان (شامل هزینه پایه، عوارض شهرداری، چاپ، عکس بیومتریک، احراز هویت و خدمات دفاتر پلیس +۱۰) است که از طریق درگاه پرداخت آنلاین سامانه پرداخت میشود؛
- پس از تایید نهایی اطلاعات و پرداخت هزینه، گزینه «ثبت درخواست» را انتخاب کنید. درخواست شما ثبت شده و یک کد رهگیری به شما نمایش داده میشود. حتما این کد را یادداشت یا عکس بگیرید؛ زیرا برای پیگیری وضعیت درخواست خود به آن نیاز دارید.
پس از ثبت درخواست غیرحضوری از طریق سامانه سخا، گذرنامه جدید معمولاً بین ۵ تا ۷ روز کاری (بهجز ایام تعطیل رسمی) از طریق پست پیشتاز به آدرس ثبتشده متقاضی ارسال میشود.
نکته: توجه داشته باشید که تایید اثر انگشت شما در تمدید غیرحضوری، درصورتی امکانپذیر است که از آخرین مراجعه شما به پلیس+۱۰ بیش از یک سال نگذشته باشد، در غیر این صورت برای ثبت اثر انگشت باید به پلیس+۱۰ مراجعه کنید؛ درضمن عکس بیومتریکی که در دفاتر پلیس+۱۰ از متقاضی گرفته میشود، فقط ۳ سال اعتبار دارد؛ بنابراین اگر بیش از سه سال از تاریخ عکس گذشته باشد یا تغییراتی در چهره شما ایجاد شده باشد، برای گرفتن عکس جدید باید به مراکز پلیس+۱۰ مراجعه کنید.
تمدید غیرحضوری گذرنامه ازطریق سامانه پلیس من
در تمدید گذرنامه ازطریق پلیس من باید به روش زیر اقدام کنید:
- وارد سامانه یا اپلیکیشن پلیس من شوید. (در صورت استفاده از اپلیکیشن، آن را از سایت رسمی یا کافهبازار دانلود و نصب کنید.)
- برای ورود، شماره تلفن همراه خود را وارد کرده و کد تایید ارسالشده را وارد کنید. توجه داشته باشید که سیمکارت باید به نام خودتان باشد؛
- پس از ورود، از منوی اصلی گزینه «خدمات گذرنامه» و سپس «پلیس مهاجرت و گذرنامه» را انتخاب کنید؛
- گزینه «صدور و تمدید گذرنامه» را انتخاب کنید تا به درگاه اصلی خدمات گذرنامه هدایت شوید؛
- در این مرحله به پنجره واحد خدمات الکترونیک فراجا (سامانه سخا) هدایت خواهید شد. وارد سامانه سخا شوید و مراحلی که در بخش «تمدید گذرنامه ازطریق سامانه سخا» ذکر شد را طی کنید.
نکته: اگر در یک سال گذشته برای دریافت خدماتی مانند گذرنامه، گواهینامه یا برخی خدمات دیگر به دفاتر پلیس +۱۰ مراجعه کرده و اثر انگشت شما ثبت شده باشد، معمولا برای ثبت درخواست اینترنتی تمدید گذرنامه نیازی به مراجعه مجدد برای انگشتنگاری نیست. اما اگر بیش از یک سال از آخرین ثبت اثر انگشت گذشته باشد، برای ثبت اثر انگشت باید به یکی از دفاتر پلیس +۱۰ مراجعه کنید.
تمدید فوری گذرنامه زیارتی
تمدید گذرنامه زیارتی یا کربلا نیز ازطریق مراجعه به مراکز پلیس+۱۰ یا سامانههای سخا و پلیس من امکانپذیر است، در تمدید ازطریق سامانههای مذکور، کافیست پس از ورود به سامانه بر روی گزینه «تمدید گذرنامه زیارتی» کلیک کنید، در تمدید آنلاین گذرنامه زیارتی، نیازی به مراجعه حضوری به پلیس+۱۰ نخواهید داشت.
شرایط و مدارک موردنیاز برای تمدید پاسپورت
مدارک لازم برای تمدید پاسپورت ایرانی در انواع پاسپورتها کمی متفاوت است؛ اما بهطور کلی برای تمدید پاسپورت تاریخ گذشته یا در حال انقضا در سال ۱۴۰۵ به مدارک زیر نیاز دارید:
- اصل و کپی شناسنامه (برای افراد بالای ۱۵ سال، شناسنامه باید عکسدار باشد) و کارت ملی (پشت و رو)؛
- گذرنامه فعلی (اصل و کپی صفحات اول، دوم و آخر)؛
- احراز آدرس پستی با استفاده از کد پستی دهرقمی؛
- عکس بیومتریک (فقط در دفاتر پلیس +۱۰ گرفته میشود و ارائه عکس آماده پذیرفته نیست)؛
- اثرانگشت بیومتریک (در همان دفتر پلیس +۱۰ ثبت میشود)؛
- تکمیل فرم تمدید پاسپورت در ایران (الکترونیکی یا کاغذی)؛
- رسید پرداخت هزینهها (از طریق دستگاه کارتخوان در دفتر پلیس +۱۰ یا بهصورت آنلاین در سامانه سخا)؛
- رضایتنامه محضری همسر برای خانمهای متاهل (بهجز بانوان مقیم خارج از کشور که همسر خارجی دارند)؛
- گواهی نظام وظیفه برای آقایان ۱۸ تا ۵۰ سال (کارت پایان خدمت هوشمند، کارت معافیت دائم یا مجوز خروج معتبر از سازمان وظیفه عمومی)؛
- گواهی اشتغال به تحصیل برای آقایان دانشجو یا دانشآموز مشمول، همراه با پرداخت وثیقه به سازمان نظام وظیفه؛
- اجازهنامه محضری از سرپرست قانونی (پدر یا جد پدری) برای دریافت گذرنامه برای افراد زیر ۱۸ سال.
نکته: اگر تاکنون موفق به دریافت کارت ملی خود نشدهاید، میتوانید از رسید کارت ملی هوشمند برای تمدید گذرنامه استفاده کنید؛ اما بهتر است با خدمت رهگیری کارت ملی، از وضعیت صدور و ارسال اصل کارت مطلع شوید تا درصورت نیاز برای اعتراض یا پیگیری بیشتر اقدام کنید.
هزینه تمدید گذرنامه
هزینه تمدید گذرنامه در سال ۱۴۰۵، معادل هزینه صدور اولیه است و مجموعا با احتساب هزینه دفاتر پلیس +۱۰، مبلغ ۲,۲۰۰,۰۰۰ تومان است. هزینه پایه صدور گذرنامه نیز ۶۰۰,۰۰۰ تومان تعیین شده است که نسبت به سال گذشته رشد ۷۳ درصدی داشته است. در واقع بخش عمدهای از افزایش قیمت (حدود ۱,۶۰۰,۰۰۰ تومان) مربوط به هزینه خدمات این دفاتر است که نسبت به سال گذشته افزایش چشمگیری داشته است.
آموزش تمدید گذرنامه دانشجویان
فرایند تمدید گذرنامه دانشجویی بسیار شبیه به تمدید گذرنامه معمولی است؛ اما با توجه به وضعیت نظاموظیفه متقاضی، ممکن است نیاز به طی مراحل خاصتری داشته باشد. تنها تفاوتی که در مدارک لازم برای تمدید گذرنامه دانشجویی وجود دارد، وثیقهگذاری مجدد (درصورت نیاز) است؛ به این معنی که اگر فرد هنوز مشمول است و معافیت دائم ندارد، لازم است دوباره برای مجوز خروج از کشور اقدام و مبلغ وثیقه را طبق هدف سفر در سامانه سخا پرداخت کند. دانشجویان مشمول برای خروج از کشور باید شرایط زیر را داشته باشند :
- نداشتن غیبت سربازی (حتما فاقد هرگونه غیبت باشند)؛
- داشتن معافیت تحصیلی فعال و تایید وضعیت تحصیل توسط دانشگاه؛
- داشتن پذیرش قطعی از دانشگاههای مورد تایید وزارت علوم یا وزارت بهداشت (برای خروج تحصیلی).
طریقه تمدید گذرنامه ایرانی در خارج از کشور
افرادی که در خارج از کشور هستند هم، میتوانند پاسپورتشان را در کشوری که سکونت دارند تمدید کنند؛ مثلا برای تمدید پاسپورت ایرانی در کانادا، آمریکا، ترکیه و …، شرایطی وجود دارد که متقاضیان با رعایت آنها میتوانند گذرنامه ایرانی خود را تمدید کنند.
لازمبهذکر است که تمدید فوری گذرنامه تنها در شرایط خاص و با توجه به تایید کنسولگری انجام میشود؛ در غیر این صورت باید روند اداری تمدید گذرنامه، طبق زمانبندی در نظر گرفتهشده انجام شود. مراحل و مدارک مورد نیاز برای تمدید پاسپورت ایرانی در آمریکا یا سایر کشورهای خارجی دیگر، به ترتیب زیر است :
- ثبتنام در سامانه میخک و دریافت کد رهگیری (مراجعه به سایت mikhak.mfa.gov.ir)؛
- مراجعه به سفارت یا کنسولگری ایران در کشور مقصد (برای تمدید گذرنامه ایرانی در کانادا یا آمریکا باید به دفتر حافظ منافع ایران در واشنگتن دیسی مراجعه کرد)؛
- ارائه اصل گذرنامه منقضیشده یا در حال انقضا؛
- ارائه اصل شناسنامه و کارت ملی (برای افراد بالای ۱۵ سال، شناسنامه باید عکسدار باشد)؛
- چند قطعه عکس پرسنلی ۴×۶ زمینه سفید (حداکثر یک هفته قبل گرفته شده باشد، بدون عینک و کلاه، با رعایت حجاب اسلامی برای بانوان)؛
- تکمیل فرم درخواست تمدید گذرنامه در سامانه میخک؛
- ارائه مدارک اقامتی (کارت اقامت یا ویزای معتبر کشور محل اقامت)؛
- پرداخت هزینههای مربوط به گذرنامه (حدود ۱۰۰ یورو یا معادل آن به ارز محلی)؛
- ثبت اطلاعات بیومتریک (در کنسولگری یا سفارت)؛
- بررسی و تایید مدارک درخواستکننده؛
- صدور و تحویل گذرنامه جدید (نحوه تحویل میتواند بهصورت دریافت حضوری از کنسولگری یا ارسال به آدرس پستی محل سکونت باشد).
تمدید گذرنامه با سامانه میخک
در صورتی که ایرانیان خارج از کشور به سفارت ایران در کشور محل اقامتشان دسترسی ندارند یا شرایط مراجعه به آن را ندارند، میتوانند از سامانه میخک (مدیریت یکپارچه خدمات کنسولی) به آدرس mikhak.mfa.gov.ir، جهت تمدید پاسپورت آنلاین استفاده کنند. طبق شرایط تمدید پاسپورت در سامانه میخک، باید ابتدا در این سامانه ثبتنام کرده و اطلاعات هویتی و سکونتی خود را ثبت کنید؛ در نهایت با آپلود مدارک تمدید پاسپورت در سامانه، درخواست شما ثبت شده و میتوانید بهصورت آنلاین پیگیر وضعیت گذرنامه خود باشید. یکی از خدمات سامانه میخک، پیگیری تمدید پاسپورت، صدور و تعویض گذرنامه ایرانی در خارج از کشور است. همچنین این سامانه، خدمات دیگری را نیز ارائه میکند که از جمله آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد :
- درخواست گذرنامه؛
- امور سجلی (ثبت تولد، ازدواج، طلاق و …)؛
- امور وکالتی؛
- گواهیهای کنسولی؛
- تایید اسناد و مدارک؛
- ارائه خدمات مربوط به امور نظام وظیفه.
نکته: مدتزمان تمدید پاسپورت ۱۴۰۴ هم مانند صدور آن بوده و گذرنامه جدید طی ۷ تا ۱۰ روز کاری، به متقاضی تحویل داده میشود؛ این قانون در رابطه با تمدید پاسپورت ایرانی در ترکیه و دیگر کشورهای جهان نیز صادق است. برای افراد زیر ۱۸ سال، پدر یا جد پدری باید در سامانه میخک ثبتنام کرده و گزینه «درخواست صدور گذرنامه برای فرزندم» را انتخاب کند. پس از ثبت درخواست و بارگذاری مدارک در سامانه میخک، یک کد رهگیری ۱۲ رقمی صادر میشود که برای مراجعه به کنسولگری یا ارسال مدارک از طریق پست الزامی است. همچنین عکس ارسالی باید جدید (حداکثر ۳ ماه قبل گرفته شده باشد)، تمامرخ، زمینه سفید و بدون عینک و کلاه باشد. بانوان باید حجاب کامل اسلامی را رعایت کنند.
نحوه دریافت و تمدید پاسپورت اتباع افغان در ایران
اتباع افغانستان برای دریافت یا تمدید پاسپورت خود در ایران، باید شخصا به سفارت افغانستان در تهران مراجعه کنند. با این حال، توجه به این نکته بسیار مهم است که خدمات کنسولی سفارت افغانستان در تهران در حال حاضر بهصورت محدود ارائه میشود و برخی از خدمات، مانند درخواست برای پاسپورت جدید (الکترونیکی) یا تثبیت هویت، تا اطلاع ثانوی متوقف شدهاند. مدارک مورد نیاز برای دریافت و تمدید پاسپورت اتباع افغان عبارتاند از:
- پاسپورت فعلی (منقضیشده یا در شرف انقضا)؛
- مدارک شناسایی معتبر، نظیر تذکره؛
- مدارک اقامتی معتبر (بهجز کارت آمایش که برای صدور پاسپورت پذیرفته نمیشود)؛
- ۴ قطعه عکس پرسنلی زمینه سفید با رعایت ضوابط اعلامشده؛
- تکمیل فرم درخواست (ثبتنام یا تمدید) در سفارت؛
- ارائه رسید پرداخت هزینهها.
جمعبندی
در این مطلب از پیشخوان۲۴ گفتیم که گذرنامهها در ایران انواع مختلفی دارند و هرکدام از آنها برای گروه خاصی از مسافران خارج از کشور طراحی شدهاند؛ همچنین مراحل تمدید گذرنامه و هزینه آن را نیز بهطور کامل بر اساس قوانین و نرخهای سال ۱۴۰۵ توضیح دادیم. هزینه تمدید پاسپورت عادی در سال جاری مبلغ ۲,۲۰۰,۰۰۰ تومان و هزینه تمدید پاسپورت زیارتی نیز ۳۱۵,۰۰۰ تومان تعیین شده است که متقاضیان میتوانند از دو روش حضوری (مراجعه به دفاتر پلیس +۱۰) و غیرحضوری (از طریق سامانه سخا یا اپلیکیشن پلیس من) اقدام کنند. مدت زمان صدور گذرنامه جدید پس از ثبت درخواست و تکمیل مدارک، معمولا بین ۵ تا ۷ روز کاری بوده و گذرنامههای صادره در سال ۱۴۰۵ دارای اعتبار ۵ ساله هستند. از مهمترین مدارک مورد نیاز برای تمدید گذرنامه میتوان به کارت پایان خدمت هوشمند برای آقایان، رضایتنامه محضری همسر برای بانوان متاهل و رضایتنامه محضری پدر برای افراد زیر ۱۸ سال اشاره کرد. همچنین ایرانیان مقیم خارج از کشور نیز میتوانند از طریق سامانه میخک با هزینه ای معادل حدود ۱۰۰ یورو نسبت به تمدید گذرنامه خود اقدام کنند.
نظرات کاربران