آموزش تعویض پلاک خودرو + معرفی سامانه، شرایط و مدارک آن

تعویض پلاک خودرو چیست؟ چه مراحلی را باید طی کرد و هزینه این کار چقدر است؟ اگر جزء کسانی باشید که قصد خرید یا فروش خودرو دارند، حتما باید برای انتقال مالکیت خودرو به مراکر تعویض پلاک مراجعه کنید. بهتر است بدانید که آخرین مرحله خرید‌و‌فروش خودرو و یکی مهم‌ترین مراحل آن، همین تعویض پلاک است که دو طرف معامله با آن سروکار دارند. اگر برای اولین بار قصد فک پلاک داشته باشید، ممکن است سوالات زیادی ذهن شما را درگیر کند که قصد داریم در این مقاله به تمام آن‌ها پاسخ دهیم. در این مقاله از پیشخوان 24 مدارک لازم برای تعویض پلاک، هزینه و مراحل تعویض پلاک ماشین شرح داده شده است که امیدواریم برایتان مفید باشد. ضمنا هرگونه سوال در این مورد را می‌توانید ازطریق کامنت‌ها با ما در میان بگذارید.

مراحل تعویض پلاک خودرو

در این بخش به معرفی مراحل تعویض پلاک خواهیم پرداخت؛ اما باید بدانید که پیش از هرگونه اقدامی برای تعویض پلاک، باید تمام بدهی‌های خودرو؛ ازجمله خلافی، عوارض، مالیات نقل‌ و انتقال خودرو و… را پرداخت کنید؛ چراکه بدون پرداخت پرداخت مالیات نقل و انتقال سایر بدهی‌های دیگر، انتقال مالکیت خودرو تحت هیچ شرایطی انجام نخواهد شد.

مراحل تعویض پلاک خودرو عبارت‌اند از:

1. احراز آدرس محل سکونت خریدار در سامانه سخا؛
2. دریافت نوبت اینترنتی برای تعویض پلاک؛ 
3. آماده‌سازی مدارک؛
4. مراجعه به مرکز تعویض پلاک در روز و ساعت مشخص‌شده؛
5. بررسی فنی خودرو توسط کارشناسان؛
6. پرداخت هزینه تعویض پلاک؛
7. فک و نصب پلاک؛
8. دریافت تاییدیه نهایی.

احراز آدرس سکونت در سامانه سخا

در گذشته احراز محل سکونت با ارائه مدارکی مثل سند یا اجاره‌نامه صورت می‌گرفت؛ اما درحال‌حاضر احراز محل سکونت به‌صورت اینترنتی و ازطریق سامانه سخا انجام می‌شود. برای احراز محل سکونت طی مراحل زیر ضروری است:

1. وارد سامانه سخا به آدرس sakha.epolice.ir شوید؛
2. اگر قبلا در این سامانه ثبت‌نام کرده‌اید، می‌توانید با کدملی و رمز عبور وارد سامانه شوید یا ازطریق گزینه «ورود ازطریق پنجره ملی خدمات دولت هوشمند» وارد سامانه شوید؛
3. در منوی سمت راست گزینه «احراز اطلاعات فردی و آدرس» و بعد گزینه «احراز نشانی جهت خرید وسیله نقلیه» را انتخاب کنید؛
4. سطح تایید آدرس شما باید «سطح تایید توسط پست» یا «سطح تایید توسط راهور باشد» در غیر این صورت باید بر روی گزینه «احراز نشانی ازطریق پست» کلیک کنید (درصورت نیاز با کلیک بر روی گزینه ویرایش می‌توانید کد پستی خود را تغییر دهید)؛
5. در این مرحله وارد سایت اداره پست خواهید شد، پس از ورود ازطریق شماره موبایل و کدهای امنیتی، وارد صفحه‌ای خواهید شد که باید مشخصات خود و اطلاعات خواسته‌شده را وارد کنید، نکته مهم در این مرحله این است که در بخش «انتخاب سازمان» باید گزینه «پلیس راهور» را انتخاب کنید و در نهایت بر روی گزینه ثبت درخواست کلیک کنید؛
6. در این مرحله باید هزینه درخواست را پرداخت و کد رهگیری دریافت کنید؛
7. پس از پرداخت، کد اعتبارسنجی پنج رقمی برایتان پیامک خواهد شد که در زمان مراجعه مامور اداره پست باید در اختیار او قرار دهید تا احراز محل سکونت شما انجام شود.

دریافت نوبت برای تعویض پلاک خودرو

در اکثر مراکز استان‌ها، نوبت‌دهی تعویض پلاک از طریق مراجعه به سامانه سخا به آدرس sakha.epolice.ir صورت می‌گیرد؛ اما نوبت‌دهی تعویض پلاک برخی شهرها از طریق سامانه nobatdehi.epolice.ir انجام می‌شود. توجه داشته باشید که در هر صورت مراجعه به سامانه سخا، ثبت‌نام در آن و احراز محل سکونت برای خریدار الزامی است. در ادامه این مقاله با نحوه دریافت نوبت از سامانه تعویض پلاک خودرو آشنا خواهیم شد.

نحوه دریافت نوبت تعویض پلاک از سامانه سخا

مراحل دریافت نوبت تعویض پلاک از سامانه سخا به ترتیب زیر است:

1. وارد سامانه sakha.epolice.ir شوید (ورود به سامانه سخا از طریق کدملی و رمز عبور انجام می‌شود، اگر قبلا ثبت‌نام نکرده‌اید، ثبت‌نام کنید)؛
2. پس از ورود به سامانه باید از منوی سمت راست، گزینه «خدمات پلیس راهور» و بعد «نوبت‌دهی شماره‌گذاری» را انتخاب کنید؛
3. در این بخش پیام مربوط به بدهی‌های خودرو برایتان نمایش داده می‌شود، چراکه تعویض پلاک بدون پرداخت این بدهی‌ها امکان‌پذیر نیست، درصورتی‌که بدهی‌ها را پرداخت و احراز نشانی کرده‌اید، تیک آن را بزنید و بر روی گزینه «دریافت نوبت» کلیک کنید؛
4. در ادامه مسیر باید نوع وسیله نقلیه، نوع درخواست (نقل و انتقال)، استان، شهر، پلاک مد نظر، مرکز تعویض پلاک، تاریخ و ساعت مراجعه را انتخاب و در نهایت بر روی «دریافت نوبت» کلیک و هزینه آن را پرداخت کنید. هزینه نوبت‌دهی آنلاین در سال ۱۴۰۵ حدود ۱۰۰ تا ۲۰۰ هزار تومان است؛
5. نوبت شما ثبت و پیامک تایید برایتان ارسال خواهد شد.

نکته: تا ۷ روز قبل از تاریخ مورد نظر امکان رزرو نوبت وجود دارد و در صورت عدم حضور در وقت مقرر، نوبت لغو شده و برای نوبت‌گیری‌های بعدی ممکن است با محدودیت مواجه شوید. پیش از رزرو نوبت، حتما مطمئن شوید که تمام مدارک لازم برای تعویض پلاک (به‌ویژه مدارک مربوط به احراز محل سکونت) را همراه خود دارید. همچنین در زمان تعویض پلاک، باید هم خریدار و هم فروشنده (یا نماینده قانونی آنها) به همراه وسیله نقلیه باید در محل حضور داشته باشند.

نحوه ورود به سامانه نوبت دهی تعویض پلاک nobatdehi.epolice.ir

برای دریافت نوبت تعویض پلاک از سایت نوبت‌دهی باید:

1. وارد سایت nobatdehi.epolice.ir شوید. این سامانه به‌طور خاص برای نوبت‌دهی تعویض پلاک موتورسیکلت و نیز برخی از شهرها برای خودرو مورد استفاده قرار می‌گیرد. اگر قبلا ثبت‌نام کرده‌اید با اطلاعات کاربری وارد شوید، در غیر این صورت ثبت‌نام کنید؛
2. برای ثبت‌نام، شماره تلفن همراه مالک وسیله نقلیه را وارد و با دریافت کد تایید، اطلاعات شناسنامه‌ای و کد ملی را تکمیل کنید؛
3. پس از ورود، استان، شهر و نوع وسیله نقلیه خود را انتخاب کنید و در بخش خدمات، گزینه «نقل‌و‌انتقال» را انتخاب کنید؛
4. در صفحه بازشده مرکز تعویض پلاک مد نظر خود را انتخاب و بر روی گزینه دریافت نوبت کلیک کنید؛
5. مجددا نوع خدمت را انتخاب کنید؛
6. تاریخ و ساعت مورد نظر برای مراجعه حضوری به مراکز تعویض پلاک را انتخاب کنید. توجه داشته باشید که امکان رزرو نوبت تا ۷ روز قبل از تاریخ مورد نظر وجود دارد؛
7. در نهایت، پس از تکمیل اطلاعات خودرو (شماره پلاک فعلی و…) و تأیید شرایط، درخواست نوبت ثبت می‌شود و پیامک تایید برای شما ارسال خواهد شد.

نکته: پیش از دریافت نوبت، حتما از تسویه کامل بدهی‌های خودرو (خلافی، مالیات نقل و انتقال، عوارض شهرداری) و احراز محل سکونت در سامانه سخا اطمینان حاصل کنید، در غیر این صورت امکان دریافت نوبت وجود ندارد. همچنین، بر اساس اعلام پلیس راهور، زمان دسترسی به سامانه برای استان‌های مختلف ممکن است متفاوت باشد و جدول زمان‌بندی مشخصی برای آن تعیین شده است. توجه داشته باشید که در صورت عدم حضور در زمان مقرر، نوبت شما لغو شده و برای دریافت مجدد نوبت ممکن است با محدودیت مواجه شوید.

مدارک تعویض پلاک خودرو

مدارک مورد نیاز برای تعویض پلاک خودرو در این بخش از مقاله مورد بررسی قرار خواهد گرفت. مراکز فک پلاک برای شروع فرایند، خواستار مدارک و مستنداتی از خریدار و فروشنده خودرو هستند. دقت کنید که قبل از مراجعه به مراکز مربوطه برای انتقال خودرو از شخصی به شخص دیگر، مدارک زیر را حتما همراه داشته باشید؛ زیرا در غیر این صورت در انجام کار با تاخیر مواجه خواهید شد.

مدارک مورد نیاز فروشنده خودرو

در چارچوب شرایط تعویض پلاک خودرو، خریدار و فروشنده باید با مدارک شناسایی کامل به مراکز مربوطه مراجعه کنند. مدارک لازم برای فروشنده خودرو عبارت‌اند از:

• اصل کارت ملی و شناسنامه فروشنده؛
• اصل کارت خودرو؛
• برگ سبز خودرو (سند مالکیت صادره از پلیس راهور)؛
• برگه تسویه خلافی خودرو (گواهی عدم خلافی)؛
• بیمه‌نامه شخص ثالث معتبر (داشتن آن اجباری است)؛
• کارت معاینه فنی معتبر (برای خودروهای بالای ۴ سال از زمان تولید الزامی است)؛
• فیش پرداخت هزینه نقل و انتقال (مالیات).

مدارک مورد نیاز خریدار خودرو 

مدارک مورد نیاز خریدار، در زمان مراجعه به مرکز تعویض پلاک خودرو عبارت‌اند از:

• شناسنامه و کارت ملی خریدار یا نماینده قانونی وی؛
• حضور خریدار یا نماینده قانونی وی، که باید مدارک لازم برای فک پلاک با وکالت را همراه خود داشته باشد؛
• مدارک احراز سکونت خریدار در سامانه سخا.

نکته: حضور همزمان خریدار و فروشنده در مرکز تعویض پلاک الزامی است، مگر اینکه فروشنده به خریدار وکالت داده باشد. بر اساس قانون جدید، سند رسمی تنظیم‌شده در دفاتر اسناد رسمی دیگر از مدارک اجباری برای تعویض پلاک محسوب نمی‌شود و برگ سبز جایگزین آن شده است. لازم به ذکر است که تاییدیه کد پستی برای تعویض پلاک در سامانه ملی املاک و اسکان کشور به‌صورت آنلاین انجام می‌شود و جایگزین مراجعه حضوری مامور پست برای احراز محل سکونت در سامانه سخا شده است؛ این تغییر باعث صرفه‌جویی در زمان و کاهش معطلی متقاضیان شده و اطلاعات محل سکونت مستقیماً از پایگاه املاک استخراج می‌شود.

مدارک لازم جهت شماره گذاری وسایل نقلیه وارداتی

در شماره‌گذاری وسایل نقلیه وارداتی ارائه مدارک زیر الزامی است:

• حضور مالک یا نماینده قانونی او به همراه اصل مدارک شناسایی (کارت ملی و شناسنامه)؛
• ارائه اصل سند و مدارک خودرو شامل گواهینامه اسناد گمرکی، پروانه گمرکی، و برگ سبز خودرو؛
• ارائه گواهی مفاصا حساب دیون دولتی (اخذ آن از سازمان امور مالیاتی الزامی است)؛
• ارائه مدارک احراز محل سکونت خریدار (که از طریق سامانه سخا به آدرس sakha.epolice.ir و با تأیید آدرس توسط مأمور پست دریافت می‌شود)؛
• بررسی و تایید مدارک خودرو توسط کارشناس حقوقی مستقر در مرکز تعویض پلاک؛
• بازدید و تایید کاردکس به‌منظور احراز اصالت خودرو توسط افسران کارشناس عالی تصادفات و امور فنی بازنشسته و ممهور نمودن کاردکس به مهر و امضای افسران بازدیدکننده مجاز؛
• ارائه بیمه‌نامه شخص ثالث معتبر (داشتن آن برای شماره‌گذاری اجباری است)؛
• ارائه کارت معاینه فنی معتبر (برای خودروهای وارداتی الزامی است)؛
• ارائه کارت بازرگانی (در صورت واردات توسط شرکت‌های بازرگانی)؛
• پرداخت هزینه‌های مربوطه شامل تعرفه رسمی فک و نصب پلاک (حدود ۳۹۰,۰۰۰ تومان برای خودروها در سال ۱۴۰۵)، هزینه احراز محل سکونت (حدود ۸۰ تا ۱۱۰ هزار تومان)، هزینه نوبت‌دهی آنلاین (حدود ۱۰۰,۰۰۰ تومان)، و سایر هزینه‌های اداری.

نکته ۱: مالیات نقل و انتقال برای خودروهای وارداتی معادل ۲٪ ارزش معاملاتی اعلام‌شده توسط سازمان امور مالیاتی است و پرداخت آن بر عهده فروشنده می‌باشد. عوارض سالیانه شهرداری برای خودروهای خارجی معادل ۱.۵ در هزار ارزش خودرو بوده و باید پیش از شماره‌گذاری تسویه شود.

نکته ۲: بر اساس تبصره ۱۳ قانون بودجه ۱۳۸۶، ۵٪ ارزش گمرکی و حقوق ورودی خودروهای وارداتی بنزین‌سوز با مصرف بالای ۶ لیتر در ۱۰۰ کیلومتر دریافت می‌شود. همچنین تاییدیه کد پستی برای تعویض پلاک خودروهای خارجی در سامانه ملی املاک و اسکان کشور نیز  به‌صورت آنلاین انجام می‌شود و جایگزین مراجعه حضوری مامور پست برای احراز محل سکونت در سامانه سخا شده است.

مراجعه حضوری به مرکز تعویض پلاک 

خریدار و فروشنده باید در روز و ساعت تعیین‌شده، در مرکز تعویض پلاک حاضر شوند. حضور خریدار و فروشنده ضروری است و در صورت عدم حضور یکی از این دو طرف، طرف دیگر می‌تواند با وکالت‌نامه رسمی کارهای تعویض پلاک و انتقال سند را انجام دهد. با این وجود، توصیه می‌کنیم حتما خودتان در محل تعویض پلاک حاضر شوید، به‌ویژه اگر فروشنده خودرو هستید. پس از ورود به مرکز، برگه نوبت دریافتی از سامانه را تحویل داده و قبض پارکینگ دریافت می‌کنید. در این قبض شماره نوبت و باجه مربوطه درج شده است. سپس فرم‌هایی در اختیار شما قرار می‌گیرد که پس از تکمیل و تحویل آن به باجه مربوطه، برگه‌ای دریافت می‌کنید که باید آن را به کارشناسان تحویل دهید تا خودروی شما از نظر اصالت و انطباق با مدارک بررسی و تایید شود.

پس از بازدید فنی، در صورت نداشتن خلافی، مراحل فک پلاک قدیم و نصب پلاک جدید انجام می‌شود و در نهایت تأییدیه نهایی صادر می‌شود. بر اساس قانون جدید، برگ سبز (سند مالکیت) جدید و کارت ماشین به آدرس خریدار پست می‌شود و نیازی به مراجعه به دفاتر اسناد رسمی برای انتقال مالکیت نیست.

نکته: هزینه تنظیم وکالتنامه تعویض پلاک در سال ۱۴۰۵ حدود ۶۰۰ تا ۸۰۰ هزار تومان است و بر عهده فروشنده است.

هزینه تعویض پلاک خودرو در سال ۱۴۰۵

هزینه تعویض پلاک در سال ۱۴۰۵ حدود ۳۹۰ هزار تومان است. این هزینه برای فک پلاک قبلی و نصب پلاک جدید دریافت می‌شود و پرداخت آن بر عهده خریدار خودرو است؛ اما هزینه‌هایی که باید در زمان انتقال مالکیت خودرو پرداخت شود، فقط به تعویض پلاک محدود نمی‌شود و شامل موارد دیگری نیز می‌شود. مبلغ نهایی پرداختی در مراکز تعویض پلاک، با احتساب هزینه‌های جانبی مانند احراز محل سکونت و نوبت‌دهی، معمولا بین ۹۰۰ هزار تا ۱ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان است. طبق قوانین تعویض پلاک، پرداخت هزینه خلافی خودرو، عوارض خودرو و هزینه انتقال سند بر عهده فروشنده است؛ اما هزینه‌ تعویض پلاک بر عهده خریدار خودرو است.